Göbek fıtığı, bağırsakların bir kısmının karın kaslarındaki bir açıklıktan dışarıya doğru çıkıp, göbek deliği çevresinde bir şişkinlik oluşturmasını ifade eder. Hem yetişkin bireylerde hem de çocuklarda yaygın şekilde görülebilen göbek fıtığı olguları genellikle zararsızdır ve çoğu zaman tehlikeli bir komplikasyona neden olmaz.
Bebekler çook ağladıklarında göbek delikleri dışarı doğru çıkar. Bu durum bebeklerde görülen göbek fıtığı olgularının en bariz belirtisi olarak öne çıkar. Bu fıtık olguları bebek büyüdükçe kendiliğinden iyileşme gösterir. Herhangi bir komplikasyon yaratmadığı sürece cerrahi operasyon gerekli olmaz. Yetişkinlerde meydana gelen göbek fıtığı olgularında ise cerrahi tedavi gerekli olabilmektedir. Adana’da hastalarına hizmet veren Op. Dr. İbrahim Çolhan, göbek fıtığı nedir, belirtileri nelerdir, nasıl tedavi edilir sizler için anlattı.
Göbek Fıtığı Nedir?
Fıtık kavramı bir dokunun yırtık bir delikten başka bir dokunun içine kaçmasını ifade eder. Vücudun çok sayıda noktasında meydana gelebilen fıtıklar arasında göbek fıtığı da önemli bir yere sahiptir. Bağırsakların karın kasları arasında bulunan boşluktan dışarı doğru çıkıntı oluşturması göbek fıtığı anlamına gelir. Hem yetişkin hem de çocuklarda meydana gelebilen göbek fıtığının yetişkinlikte oluşmasının nedenleri arasında obezite, birden fazla doğum, karın bölgesi rahatsızlıkları, kronik öksürük ve sürekli diyaliz kullanımı gibi etkenler bulunmaktadır. Bebeklerde ise göbek fıtığı görülmesinin en yaygın nedenleri düşük doğum ağırlığı ve prematüre doğumdur.
Göbek Fıtığının Sebepleri Nelerdir?
Göbek fıtığının gelişmesine yol açan etkenler çocuklar ve yetişkinler için farklıdır. Çocuklarda göbek fıtığı, doğum sonrasında karın kaslarının tam olarak kapanamamasından kaynaklanır. Yetişkinlerde ise çeşitli hastalıklar ve fiziksel durumlar göbek fıtığına yol açabilir.
Yetişkinlerde Göbek Fıtığı
Yetişkin insanlarda göbek fıtığı çoğunlukla abdominal bölgedeki basıncın artmasına neden olan durumlar sonucunda meydana gelir. Hamilelik, karın boşluğunda sıvı birikimi, karın bölgesinden geçirilen cerrahi operasyonlar, diyaliz kullanımı ve ağır kaldırma gibi durumlar yüksek basınç oluşturur. Kronik öksürük de abdominal bölgedeki basıncı arttırabilir. Bunun yanı sıra ıkınma ve idrar yaparken zorlanma da göbek fıtığını tetikleyebilir. Göbek fıtığı tıpkı çocuklarda olduğu gibi yetişkinlerde de kendi başına tehlikeli bir durum olarak değerlendirilmez. Ancak gerekli görülürse cerrahi olarak tedavi edilebilir.
Çocuklarda Göbek Fıtığı
Doğum sırasında göbek kordonu bebeğin karın kasları arasında bulunan bir boşluktan geçerek anne ile bağlanır. Normal koşullar altında doğumun ardından bu boşluğun kendiliğinden kapanması gerekir. Eğer bu boşluk olması gerektiği gibi kapanmazsa, göbek fıtığı oluşabilir. Özellikle prematüre doğan veya düşük doğum ağırlığına sahip olan bebekler göbek fıtığı için risk altındadırlar.
Göbek Fıtığı Belirtileri Nelerdir?
Yetişkinlerde göbek deliği çevresinde bir çıkıntı veya şişlik oluşursa göbek fıtığı belirtisi olarak değerlendirilir. Bebeklerde ise göbek deliği öksürme ve ağlama sırasında belirginleşir. Fıtık genel olarak bebeklerde ağrı ya da rahatsızlığa neden olmaz. Fakat bazı durumlarda dışarı çıkan bağırsağın sıkışması söz konusu olabilir. Bu hallerde meydana gelecek şişlik ve çıkıntı kırmızı bir görünüm alır, ağrıya neden olabilir. Bunun sonucunda dokular zarar görebilir. Bu gibi hallerde fıtığa acil müdahale gerekli olabilir. Yetişkin bireylerde de karın bölgesinde rahatsızlıklar meydana gelebilir.
Göbek Fıtığının Tedavisi Nasıldır?
Fıtık olguları elle muayene ve görüntüleme teknolojilerinden yararlanılarak tanı alabilir. Doktorlar fiziksel muayene ile fıtığı tespit eder ve kaynağını anlamak, herhangi bir komplikasyon yaratma ihtimalini kontrol etmek için bilgisayarlı tomografi tetkikinden yararlanabilir.
Çocuklarda Göbek Fıtığı Tedavisi
Göbek fıtığının tedavisinde kullanılacak yöntemler çocuklarda ve yetişkinlerde farklılık arz eder. Bebeklikte meydana gelen göbek fıtığı olgularında genellikle çocuk beş yaşına gelmeden önce fıtık kendiliğinden iyileşme gösterir. Hatta doktor kontrolünde fıtık içeri itilerek doğal konumuna yerleştirilebilir. Fakat bu ancak uzman bir hekim tarafından gerçekleştirilmesi gereken bir uygulamadır.
Eğer fıtıklaşan doku sıkışırsa ve yeniden içeri doğru itilemezse sıkışan dokuda kan dolaşımı sorunları yaşanabilir ve doku hasarı meydana gelebilir. Doku hasar görürse karın bölgesinde şiddetli ağrılar yaşanabilir. İleri seviyede sıkışan dokuya kan akışı tamamen durursa doku ölümü söz konusu olabilir. Bu durum ciddi enfeksiyonlar yaşanmasına sebep olabilir. Çocuklarda ancak bu gibi hallerde cerrahi operasyon gündeme gelir. Eğer fıtık çapı bir santimetreden daha büyükse ve beş yaşına kadar iyileşme gerçekleşmezse cerrahi müdahaleye karar verilebilir.
Yetişkinlerde Göbek Fıtığı Tedavisi
Yetişkin bireylerde görülen göbek fıtıklarında komplikasyon tehlikesi çocuklardan daha fazladır. Bu yüzden çoğunlukla cerrahi tedavi tavsiye edilir. Fıtık sıkışması dokuya kan akışını yavaşlatabilir veya tamamen durdurur. Bu gibi hallerin önlenmesi ve yaşamsal tehdit yaratan bir enfeksiyon meydana gelmemesi için cerrahi operasyonla fıtığa müdahale edilir.
Ameliyat sırasında göbek deliği çevresine bir kesi açılır ve fıtıklaşan doku karın boşluğundaki doğal konumuna yeniden yerleştirilir. İnce bir kesi ile gerçekleştirilen bu ameliyatlar kapalı cerrahi tekniği ile uygulanır.
Göbek fıtığı ameliyatı, hasta genel anestezi etkisi altındayken gerçekleştirilir. Ortalama yarım saatlik bir zaman diliminde tamamlanabilir. Karın duvarında açılan delik dikişlerle kapatılır. Tekrar fıtık gelişmesini önlemek için yama kullanılabilir. Hastanın ameliyattan sonra bir süre korse kullanması tavsiye edilebilir.
Göbek fıtığı operasyonları hem yetişkinlerde hem de bebeklerde uygulanabilen basit ameliyatlardır. Hastalar ameliyattan sonra kısa süre içerisinde günlük yaşantılarına geri dönebilirler. Fakat nadiren de olsa bazı komplikasyonlar meydana gelebilir. Enfeksiyon, ağrı şişkinlik, kırmızı veya sarı iltihaplı akıntı gibi komplikasyonlar görülebilir.
Göbek fıtığı ameliyatları sonrası gelişebilecek komplikasyonlardan bir diğeri ise dikiş bölgesinde kanama meydana gelmesidir. Dikişler açılarak fıtığın nüksetmesine neden olabilir.
Laparoskopik Göbek Fıtığı Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci Nasıldır?
Hastalar göbek fıtığı ameliyatından sonra çoğu zaman aynı gün içerisinde hastaneden taburcu edilebilirler. Genellikle çocuklara dikişsiz müdahalede bulunulur. Bu da iyileşme sürecinin yetişkinlerden daha kısa olmasını sağlar. Yine de çocukların bir veya iki haftayı evde istirahat ederek geçirmesi tavsiye edilir.
Yetişkin hastalarda fıtığın yeri, hastanın yaşı, fiziksel durumu, genel sağlık durumu ve tıbbi geçmişi gibi etkenlerden dolayı iyileşme süresi farklılık gösterebilir.
İyileşme döneminde yoğun fiziksel aktivitelerden kaçınılması gerekir. Mümkünse okula veya işe birkaç hafta ara verilmelidir. Eğer bu dönemde herhangi bir komplikasyon yaşanmazsa yetişkin hastalar bir ay içerisinde tam olarak iyileşebilir. Fıtığı meydana getiren koşullara müdahale edilmezse nadiren de olsa göbek fıtığı olguları nüksedebilir.
Kasık Fıtıkları