Genel anlamıyla içi sıvı dolu ve çevresi zarla kaplı kesecikler kist olarak adlandırılır. Epidermoid kistler veya bir başka deyişle kist sebase ciltte yaygın şekilde görülen lezyonlardır. Toplum genelinde yağ kistleri olarak da adlandırılan bu oluşumların çevresinde bir zar bulunur ve içeriği koyu kıvamlı, yağlı ve kötü kokulu bir sıvı ile doludur. Yaşamsal tehdit yaratacak bir problem değildir. Ancak estetik açıdan rahatsız edicidir. İyi huylu cilt yumruları olarak tarif edilir. Nadiren kötü huylu olabilen yağ kistleri yavaş bir büyüme gösterirler. Adana’da hastalarına hizmet veren Op. Dr. İbrahim Çolhan yağ kistleri lokal işlemleri nedir, yağ kistleri nasıl tedavi edilir sizler için anlattı.
Yağ Kisti Neden Olur?
Saçlı deride ve cildin tümünde yağ salgılayan bezler bulunur. Cildin ürettiği yağ sebum olarak adlandırılır. Sebum, yağ bezlerinden kanallar aracılığı ile cilt yüzeyine ulaşır. Bu kanallarda meydana gelen tıkanmaların sonucunda kistler oluşur. Tıkanmalar ise akne, ameliyat yarası veya travma sonucunda meydana gelebilir. Bir travma meydana geldikten aylar hatta yıllar sonra bile yağ kisti oluşumuna yol açabilir. Yağ kistleri yavaş bir büyüme gösterdiğinden fark edilmesi zaman alabilir. Yağ kistleri kimi zaman doğumdan itibaren bulunabileceği gibi bazal hücrelerden oluşan nevüslerden dolayı da meydana gelebilir.
Yağ Kistlerinin Belirtileri Nelerdir?
Dokunduğunuzda yumuşak kıvamlı hissedilir. Ancak yağ bezelerine kıyasla daha sert yapıdadır.
- Dokunduğunuzda hafif şekilde hareket eder.
- Cildin altında yuvarlak yapıda hissedilir.
- Vücutta tek bir tane oluşabileceği gibi vücudun tamamında veya bir bölgede birden fazla da oluşabilir.
- Cilt yüzeyinde ödem, enfeksiyon ve kızarıklık gibi belirtilerle kendisini gösterir.
Buna karşın cildinizde gördüğünüz her şişliği yağ kisti zannetmemelisiniz. Saçlı deride sert kitleler kemiğe ilişkin bir şişlik veya yapısal bir bozukluğun sonucu olabilir. Boyun bölgesinde görülen şişlikler ise lenf bezesi olabilir. Şüpheli lezyonlarla karşılaşıldığında uzman bir doktor tarafından gerekli görülen tetkikler yaptırılmalıdır.
Yağ Kisti Ağrı Yapar Mı?
Epidermoid kistler genellikle ağrıya neden olmaz. Büyük kistler basınçtan dolayı ağrıya yol açabilir. Enfeksiyon söz konusu olduğunda yağ kistleri ağrılı olabilirler.
Yağ Kistlerinin En Sık Bulunduğu Yerler Nelerdir?
- Saçlı deri yüzeyi
- Sırt bölgesi
- Yüz
- Boyun
Yağ kistinin bulunduğu yerler görünür noktalar ise rahatsız edici olabilir. Özellikle yüz bölgesindeki yağ kistleri dışarıdan bakıldığında dikkat çeker ve kişiyi rahatsız edebilir. Saçlı deride oluşan yağ kistleri, saçları tararken rahatsızlığa yol açabilir.
Yağ Kistlerinin Tanısı Nasıl Konur?
Yağ kistleri uzman bir doktor tarafından gerçekleştirilen fiziksel muayene ile kolaylıkla teşhis edilebilir. Kist eğer kanser şüphesi taşıyorsa doktor bazı tetkiklere başvurabilir. Tetkikler sonucunda yağ kistinin vücuttan ameliyatla çıkartılmasına karar verebilir.
Yağ kisti tanısında en yaygın kullanılan tetkiklerin başında ultrasonografi yöntemi gelir. Büyük boyuttaki kistlerde, vücudun farklı yerlerinde bulunan kistlerde, kanser şüphesi taşıyan vakalarda bilgisayarlı tomografi yöntemine başvurulabilir. Alınan kistlerde kanser şüphesi bulunuyorsa patolojik incelemeye gönderilebilir.
Saçlı deride meydana gelen bazı kistler yağ kisti zannedilebilir. Eğer saçlı derideki kitle sert yapıda ise kemiğe ilişkin bir patolojinin işaretçisi olabilir. Bu yüzden hastanın kafa grafisinin çekilmesi gerekebilir.
Yağ Kistinin İltihaplanması
Herhangi bir zararı olmayan ve çoğunlukla fark edilmeyen yağ kistleri eğer iltihaplanırsa problem yaratabilirler. Kapsülden kist içerisine giren mikroorganizmalar, kistin iltihaplanmasına neden olabilir. Bu gibi hallerde ağrı hissedilir. İltihap apseye dönüşürse ağrılar artış gösterebilir. Kistin üzeri genellikle sıcak ve kızarıktır. Bu gibi hallerde antibiyotik tedavisi veya kriyoterapiye başvurulabilir. Enfeksiyonun geçmediği durumlarda iltihabın boşaltılması gerekebilir. İltihap boşaltıldıktan sonra yağ kistinin nüksetme ihtimali neredeyse yüzde yüzdür. Zira kist tedavi edilmemiştir. Kapsül çıkartılmamıştır. Sadece apse ve iltihap giderilmiştir. Enfeksiyon tekrarladığında kist çevresinde bağ dokusu yapışıklıkları bulunur. Bu gibi hallerde cerrahi müdahale zorlaşır. İz kalma olasılığı artar. Bu yüzden yağ kistleri büyümeden ve iltihap kapmadan çıkartılmalıdır.
Yağ Kisti Tedavisi Nasıl Yapılır?
Yağ kistlerinin tedavisi genellikle estetik amaçlarla gerçekleştirilir. Çünkü yağ kistleri ciddi sağlık sorunlarına neden olmaz. Ancak götsel açıdan kişinin kendisini kötü hissetmesine neden olur. Tedavide hastanın beklentileri önem taşır. Zira kistin giderilmesi kadar arkasında bir yara izi bırakmaması da önemlidir.
Yağ Kistlerinin Cerrahi Tedavisi Nasıl Yapılır?
Yağ kistlerinin tedavisi için en etkili yöntem kistin cerrahi olarak vücuttan çıkartılmasıdır. Tedavi estetik amaçlı olduğu için cilt üzerinde açılan kesi olabildiğince küçük olur. Bunun yanı sıra cilt kıvrımlarına uygun şekilde paralel kesi yapılmasına da dikkat edilmelidir. Küçük bir yara izi meydana gelebilir.
Cerrahi girişimle kistin tümüyle çıkartılması halinde kistin nüks etme ihtimali oldukça azdır. Herhangi bir yara izi oluşmaması için diğer yöntemler tercih edilebilir. Ancak bu gibi durumlarda kistin tekrarlama olasılığı söz konusudur. Cerrahi olmayan prosedürlerde kistin nüks etme olasılığı yüksektir.
Hemen her cerrahi yarada ameliyat yerinin enekte olması veya dikiş açılması gibi komplikasyonlar meydana gelebilir.
İğne İle Boşaltma:
İğne ile kistin boşaltılması kesin bir tedavi yöntemi değildir. Çıkartılması uygun olmayan ve yara izi istenmeyen bölgelerde tercih edilebilir. Kistin içeriğinin boşaltılmasını amaçlayan bu yöntemde söz konusu sıvı koyu kıvamlı yağ olduğundan enjektörle çekilemez. Tekrarlama ihtimali yüksektir.
Mini Eksizyon
Kist üzerine açılan minik bir kesi ile lazer teknolojisi kullanılarak kistin içeriğinin boşaltılması işlemidir. Bir ay sonra kistin zarı alınır. Cerrahi tedaviye kıyasla daha küçük bir kesi açıldığı için tercih edilebilen bir yöntemdir.
Kafada (Saçlı Deride ve Yüzde) Yağ Kisti Tedavisi
Saçlı deri, yağ kistlerinin en sık görüldüğü bölgeler arasındadır. Genel olarak kesin tedavi için en etkili yöntem kistin cerrahi olarak çıkartılmasıdır. Kist kapsülünün de çıkartılması gerekir aksi halde kist tekrar edebilir.
Saçlı Deriden Yağ Kisti Çıkarılırken Saçı Tıraş Etmek Gerekir Mi?
Cerrahın tecrübesine ve yaklaşımına göre bu durum değişebilir. Ancak genellikle saçın tıraş edilmesine gerek duyulmaz. Saçlı deride kan dolaşımı son derece hızlıdır. Bu yüzden bu bölgede enfeksiyon nadiren görülür. Ameliyatın ardından bir gün sonra saçlı derinin yıkanmasında herhangi bir sakınca yoktur. Kişi günlük yaşantısına kaldığı yerden devam edebilir.
İyi Huylu Yağ Bezeleri (Lipom)