Kolonoskopi

Kolonoskopi işlemi, hastanın kolon diye adlandırılan kalın bağırsağının iç kısmının incelenmesini sağlar. İltihaplı bağırsak hastalıkları ve kolon kanseri gibi sağlık sorunlarının tanısı için kullanılan önemli bir tetkiktir. Kolonoskopi işlemi özellikle kolon kanserinin tedavisi ve hastalığın önlenmesi konusunda da önemli faydalar sağlar. On ila on beş dakika içerisinde tamamlanabilen kolonoskopi işlemi hakkında bilinmesi gerekenleri Adana’da hastalarına hizmet veren Op. Dr. İbrahim Çolhan anlattı.

Kolonoskopi Nedir?

Kalın bağırsakların iç kısmının incelenmesi için kullanılan kolonoskopi tetkiki kolon polipleri, kolon ve rektum kanseri gibi sağlık sorunlarına yönelik önemli bir tarama aracıdır. Bunun yanı sıra kolonoskopi işlemi;

• Ülseratif kolit ve Crohn benzeri iltihaplı bağırsak hastalıklarının tanısında,
• Bağırsaklara yönelik kan akışının azalmasına yol açan bağırsak iskemisi olgularında,
• Bağırsakların iç yüzeyinde küçük kesecikler meydana getiren divertiküloz vakalarında,
• Divertikülit ya da divertikülozis kaynaklı keseciklerin iltihaplanması halinde,
• Ülser vakalarında
• Büyük bağırsak tıkanıklıklarında
• Ve gastrointestinal perforasyonlar konusunda önemli bir tanı aracıdır.

Kolonoskopi Nasıl Yapılır?

Kolonoskopi işlemi doktorlara hastanın tüm kolonunu yani kalın bağırsağın içini kontrol etme ve değerlendirme olanağı sağlar. Tetkik, kolonoskop isimli uzun ve esnek bir tüp ile gerçekleştirilir. Tüpün bir ucunda ışıklı bir kamera sistemi yer alır. Hastanın rektumuna yerleştirilen kolonoskop, kolon bölgesine doğru ilerletilir. Yol boyunca büyük bağırsağın görüntülerini monitöre iletir. Kolonoskopi tetkikinin daha rahat gerçekleştirilmesi ve daha net bir görüntü sağlanması için doktor bağırsaklara belli bir oranda hava verebilir. Bunun yanı sıra kolonoskopi öncesinde hastaya anestezi, ağrı kesici veya sakinleştirici uygulanabilir. Bu uygulama hastanın kolonoskopi sırasında herhangi bir ağrı hissetmemesi için tercih edilir.

Kolonoskopi Neden Yapılır?

Bağırsakta meydana gelen semptomların nedeninin tespit edilebilmesi için en önemli araçların başında kolonoskopi gelir. Örnek vermek gerekirse:

• Rektal kanamaların veya dışkıda görülen kanın
• Geçmeyen ve kronikleşen kabızlık ve ishal sorunlarının
• Nedeni açıklanamayan kilo kayıpları ve yorgunluk hissinin altında yatan nedenin tespitinde kolonoskopiden yararlanılır.
• Bağırsaklarda meydana gelen polipleri yani büyümeleri incelemek için
• Bağırsak hastalıklarının belirtilerini gözlemlemek için
• Crohn hastalığı,
• Divertiküler hastalık ya da divertikülit,
• Ülseratif kolit,
• Bağırsak kanseri gibi hastalıkların tespit edilmesi için kolonoskopi yöntemine başvurulur.

Kolonoskopi Faydaları Nelerdir?

Kolorektal Kanserlerin Erken Tespiti

Kolon kanseri en agresif kanser türleri arasında yer alır. Bu nedenle kolon kanserinin erken aşamada teşhis edilmesi hem zor hem de önemlidir. Zira zamanında müdahale hayat kurtarır. Kolonoskopi işlemi kolorektal kanserlerin erken tanısı için en etkili araç konumundadır. Çünkü kolonoskopi işlemi ile hızla yayılıp, hayatı tehdit etme potansiyeli taşıyan küçük kanser izleri dahi tespit edilebilmektedir.

Poliplerin Tespiti Ve Çıkarılması

Kolon kanseri vakaları çoğunlukla bir poliple gelişim gösterir. Polip adı verilen bu küçük hücre toplulukları kolon astarında meydana gelir. Polipler boyutları ve şekilleri itibariyle değişiklik gösterebilirler. Genel olarak iyi huylu ve zararsız olan bu polipler kimi zaman büyüyerek kanserleşebilir ve çok tehlikeli bir hale gelebilir. Bağırsağınızda polip olduğunu kendi kendinize anlayamazsınız. Zira polipler vücutta herhangi bir ağrı ya da iltihaplanmaya yol açmaz. Kolonoskopi işlemi poliplerin tespitinin yanı sıra şüpheli poliplerin çıkartılmasına da imkan tanır. Bu sayede herhangi bir kolorektal kanser türünün gelişme riski azaltılır ve poliplerin çıkartılması için herhangi bir cerrahi işlem uygulanması gerekliliğini ortadan kaldırır.

Divertikülit Tespiti

Yiyecek ve bakteriler zaman içerisinde bağırsakların ceplerinde birikip ağrılı seyreden iltihaplanmalara ve enfeksiyonlara yol açabilirler. Bu durum divertikülit olarak adlandırılır. Divertikülit oluşumuna işaret eden belirtileri sıralamamız gerekirse;

• Karın ağrısı
• Yüksek ateş,
• Kabızlık
• Şişkinlik
• Kanama
• Kusma

Kolonoskopi taraması divertülitin neden olduğu şişkinliğin ve enfekte olan dokunun tespit edilmesini sağlar.

Kolonoskopi Riskleri Nelerdir?

Kolonoskopi taramasından kaynaklı olarak gelişebilecek risk unsurları şu şekildedir:

• Bağırsakta kanama
• Bağırsakta delinme
• Kolonoskopi öncesinde hastaya verilen sakinleştiriciden dolayı oluşabilecek kalp veya solunum problemleri
• Karın bölgesinde hissedilen şiddetli ağrılar

Kanama ve perforasyon durumları kolonoskopi taramasında en yaygın görülen komplikasyonlar olarak öne çıkar. Ancak bunlar yine de oldukça nadir komplikasyonlardır. Bu durum her on bin kişiden üçünde görülür. Kanama komplikasyonu ise her on bin uygulamanın yaklaşın 15’inde karşımıza çıkar. Kanama ve perforasyon durumları genellikle ileri yaştaki hastalarda ya da polipleri çıkartılan hastalarda görülür.

Doktorlar kolonoskopi esnasında meydana gelen kanamayı derhal tedavi edebilirler. Ancak kolonoskopi işleminin yaklaşık iki hafta sonrasına kadar kanama görülme ihtimali söz konusudur. Bu gibi hallerde doktor bu durumu teşhis ederek tedavi altına alabilir. Kolonoskopi yaptırdıktan sonra şu belirtilerden herhangi biri ile karşılaşırsanız derhal tıbbi yardım almanız tavsiye edilir:

• Karın bölgesinde şiddetli ağrılar
• Yüksek ateş
• Anüsten durmayan şekilde kan gelmesi
• Baş dönmesi
• Zayıflık hissi
• İyileşme göstermeyen kanlı bağırsak hareketleri

Kolonoskopi Öncesi Nelere Dikkat Etmek Gerekir?

Kolonoskopi işleminin üç veya dört gün öncesinde hastanın olabildiğince hafif beslenmesi gerekir. Bu sayede bağırsağın temizlenme sürecine destek olunabilir. Kolonoskopiden bir gün öncesinde katı gıdaların tüketimi durdurulmalıdır. Hastalar bu günü su, çay, meyve suyu, tavuk suyu, haşlama et suyu gibi sıvı gıdalarla geçirmelidir. Kolonoskopi taramasının yapılacağı gün hastaların süt veya ayran gibi içecekler tüketmesi tavsiye edilmez.

Kolonoskopi Acıtır Mı? 

Birçok insan ağrılı olacağını düşünerek kolonoskopi yaptırmaktan geri durur. Ancak kolonoskopi taraması ağrısız, acısız bir işlemdir. Öncesinde hastaya anestezi etkili ilaçlar verilerek hastanın kolonoskopi boyunca rahat ve konforlu olması sağlanır.

Kolonoskopide Kanser Belli Olur Mu?

Erkeklerde ve kadınlarda en yaygın görülen kanser türleri arasında dördüncü sırada kolorektal kanserler yer almaktadır. Kolonoskopi yöntemi kolorektal kanserlerin tanısında kullanılan en etkili araç niteliğindedir. Hem tanı hem de tedavi süreçlerine katkı sağlayan kolonoskopi yöntemi kolorektal kanserlerin belirtisi olabilecek anormal hücre büyümelerinin tespitini sağlar. Bu hücreler tespit edilmekle kalmaz aynı zamanda kolonoskopi sırasında vücuttan çıkartılabilir.

Anestezili Kolonoskopi Ne Kadar Sürer?

Kolonoskopi genellikle 10 ila 15 dakika içerisinde tamamlanabilen bir prosedürdür.

Kolonoskopi Hortumunun Ebatları Ne Kadardır?

Kolonoskopide kullanılan hortumun çapı 1 cm civarında uzunluğu ise 60 cm boyutundadır.

Kolonoskopi İçin Hangi Doktora Gidilmeli?

Sindirim bozukluklarının tanı ve tedavi süreçleri ile ilgilenen gastroenteroloji branşı hekimleri kolonoskopi tetkiki konusunda da özel eğitim almışlardır. Bu yüzden kolonoskopi taraması yaptırmak için gastroenteroloji bölümüne başvurulabilir.