Subakut (De Quervain) Tiroiditi

Subakut tiroidit, tiroit bezlerinde aniden başlayan ve ağrılı iltihaplanmalara neden olabilen geçici bir tiroid hastalığıdır. Geçici olmasına karşın yine de önemsenmeli ve takip altında tutulmalıdır. Granülomatöz tiroidit ya da De Quervain tiroiditi olarak da adlandırılan bu durum çoğunlukla viral bir üst solunum yolu enfeksiyonunun ardından meydana gelir. Yüksek ateş, halsizlik hissi ve boyun ağrısı gibi semptomlar yaratır. Fakat bu belirtiler genel olarak bademcik iltihabı ya da farenjit gibi farklı enfeksiyonlarla karıştırılır. Bu karışıklık hastanın gereksiz yere antibiyotik ilaçlar kullanmasına neden olur. Fakat antibiyotik kullanımı bu şikayetlerin iyileşmesini sağlamaz.

Subakut tiroidit, tiroid bezi ile doğrudan ilişkili haldeki ve mikrobik olmayan bir inflamasyon türüdür. En önemli özellikleri arasında boynun ön bölgesini etkileyen, çene ve kulaklara doğru yayılım gösteren ağrılar gelir. Subakut tiridit tanısı klinik hikaye, görüntüleme tetkikleri, laboratuvar testleri ve hekim muayenesi ile konulabilir. Adana’da hastalarına hizmet veren Op. Dr. İbrahim Çolhan subakut tiroidit nedir, nedenleri, belirtileri, tanı ve tedavi yöntemleri nelerdir sizler için anlattı.

Subakut Tiroidit Nedir? 

Subakut tiroidit, mikrobik olmayan, iltihaplı bir tablodur. Tiroid bezinde hücresel hasar yaratır. Bu hasar bezin içerisinde depolanan hormonların kana geçmesine yol açar. Bunun sonucunda tiroid hormonlarının geçici olarak aşırı yükselmesine yol açar. Subakut tiroid vakalarının bir bölümü tümüyle düzelebilirken bir bölümünde süreç uzayabilir ve kalıcı olarak tiroid yetersizliği gelişmesine neden olabilir.

Bu rahatsızlık mevsimsel özellikler gösteren, sonbahar ve kış aylarında yaygın şekilde görülen bir durumdur. Buna karşın bulaşıcı niteliği yoktur.

Subakut Tiroidit Kimlerde Görülür? 

• 30 ve 50 yaş arası grupta subakut tiroidit daha sık karşımıza çıkar
• Kadınlarda görülme sıklığı erkeklere kıyasla dört kat daha fazladır.
• Genetik yaygınlık subakut tirodit görülme riskini arttırır.
• Yakın zamanda viral enfeksiyon geçiren kişilerde subakut trioidit görülme olasılığı daha yüksektir.
• Tüm bunların yanı sıra COVİD-19 pandemisi döneminde subakut tiroidit vakalarının arttığı da istatistiklere yansımıştır.

Subakut Tiroidit Belirtileri Nelerdir?

Subakut tiroidit hastalarının önemli bir çoğunluğu şu semptomları gösterir:

• Boynun ön bölümünde hissedilen ağrı ve hassasiyet
• Yüksek ateş,
• Ağrının kulaklar ve çeneye doğru yayılım göstermesi
• Halsizlik hissi
• Çarpıntı
• Terleme
• İştahsızlık
• İstemsiz kilo kayıpları
• Ses kısılması
• Yutma güçlüğü
• Kas ve eklem ağrıları
• Ruhsal huzursuzluk hali

İlerleyen aşamalarda tiroid hormonlarının seviyesi düşebilir ve hipotiroidi belirtileri gözlenebilir. Bu belirtiler:

• Kabızlık
• Cilt kuruluğu
• Saç dökülmesi
• Kilo artışı
• Yorgunluk
• Depresif ruh hali

Subakut Tiroidit Neden Olur? 

Subakut tiroidit gelişmesinin en yaygın sebebi bağışıklık sisteminin viral kaynaklı enfeksiyona yanıt vermek için tiroid bezini tahrip etmesidir. Etken mikroorganizma doğrudan tiroid bazını hedeflemez. Fakat bağışıklık sistemi aşırı tepki gösterirse tiroid dokusu etkilenebilir. Bu yüzden en temel nedeni viral enfeksiyon sonrası immün yanıttır.

Başlıca Subakut Tiriodit Nedenleri: 

• Viral üst solunum yolu enfeksiyonlar
• Mevsimsel olarak görülen adenovirüs ve grip benzeri virüsler
• Covid 19 enfeksiyonu sonrası bağışıklık sisteminin tepki göstermesi
• Genetik yatkınlık
• Bağışıklık sisteminin aşırı miktarda duyarlı olması

Subakut Tiroidit Tanısı Nasıl Konur? 

Subakut tiroidit tanısı konulmasında en önemli unsur hekimin bu durumun varlığından şüphe etmesidir. Zira hastalar genel olarak bademcik iltihabı ya da farenjit zannıyla yanlış hareket ederler.

Subakut Tiroidit tanısında kullanılan yöntemler şu şekildedir:

• Laboratuvar testleri
• Tiroid Ultrasonografisi
• Tiroid Sintigrafisi
• Fiziksel Muayene

Subakut Tiroidit Nasıl Seyreder? 

Hastalığın seyri genel olarak üç aşamada ilerler:

Bir ila üç ay süren Tirotoksikoz Dönemi

• Bu dönemde kandaki tiroid hormonlarının düzeyi aşırı bir artış gösterir.
• Hastada çarpıntı, ishal, huzursuzluk ve terleme gibi belirtiler gözlenir
• Yüksek ateş, tükenmişlik hissi, kas ve eklem ağrıları eşlik eder.

Ötiroid Dönemi Geçici bir normalleşme dönemidir.

Bu süreçte hormon seviyeleri geçici olarak normale dönüş sağlar.

Hipotiroidi evresi

• Bu aşamada tiroid bezi hormon üretiminde yetersiz kalır.
• Hastada kilo artışı, depresif ruh hali, kabızlık ve yorgunluk gibi belirtiler gözlenir.

Bazı hastalarda kalıcı hipotiroidi oluşabilir.

Subakut Tiroidit Tedavisi Nasıldır?

Subakut tiroidit tedavisinde amaç, semptomların kontrol altına alınması, hastanın doğal iyileşme sürecinin desteklenmesidir. Bu amaç doğrultusunda:

• Hasta fiziksel efor düzeyini kısıtlar
• Boyun bölgesi ile sık sık temas edilmesinden kaçınılmalı
• Ağrıların giderilmesi ve yüksek ateşin düşürülmesine yönelik ilaç uygulamaları
• Çarpıntı, titreme ve öfkeli ruh hali gibi tirotoksikoz belirtilerinin giderilmesi için beta blokerler kullanılır.
• Hastanın hormon düzeylerinin üç ila dört haftada bir kontrol edilmesi önerilir
• Kortizon tedavisi uygulanmışsa kortizon kullanımının yavaş ve kontrollü şekilde bırakılması gerekir.
• Tekrar eden vakalarda ise daha uzun süreli takip uygulanması gerekebilir.

Subakut Tiroidit ve Kalıcı Hasar Riski 

Subakut tiroidit çoğu zaman tümüyle iyileşme gösterebilir. Fakat vakaların yüzde on beş ile yirmilik bölümünde kalıcı hipotiroidi meydana gelebilir. Bu durum genel olarak;

• Pozitif tiroid antikorlarının bulunduğu kişilerde
• Öncesinde hashimoto tiroidi olan kişilerde
• Ve tiroid bezi ultrasonografisinde belirgin hasar bulguları gösterenlerde görülür.